www.vergadering.nu  Recensie-index  www.vergadering.nu

2 RECENSIES


Van Kant tot Kuitert en verder
De belangrijkste theologen sinds 1800
A. (Bram) van de Beek,
Uitg. Kok, Kampen, 2009;
ISBN 9789043516921
294 blz.; prijs € 19,50.
Dit boek bestellen...

Een toegankelijk overzicht van de ontwikkelingen in de theologie in de afgelopen twee eeuwen. Door te kiezen voor mensen die wezenlijk bijdroegen aan het theologisch debat, blijft het levendig en nodigt het uit tot meedenken over actuele kwesties. 
Nieuwe namen in deze derde editie zijn o.a. Roessingh, Hauerwass, Plantinga en Bediaco.
Derde herziene editie van deze 'who is who' van de theologie. Uitgebreid met o.a. een aantal jonge Amerikanen en voorzien van een nieuwe inleiding over de vraag wat nu een goede theoloog is.


2. Ellips - 1 mei 2010 -

Theologie voorbij de Verlichting

Recensie door Dr. Klaas van der Zwaag




Lekker winkelen zonder zorgen - Gratis verzending en retour
Lange tijd is de Verlichting bepalend geweest voor de theologie. Nu leven we in een tijd waarin andere paradigma's zich aandienen. Reden genoeg voor prof. dr. A. van de Beek om zijn eerdere publicaties over de belangrijkste theologen sinds 1800 te herzien en aan te vullen.

'Nieuwe perspectieven dienen zich aan, andere typen van denken en geloven zijn in het geding. We zijn inmiddels verder dan Kuitert en een toenemend aantal theologen neemt afstand van de claims van de Verlichting,' schrijft prof. dr. A. van de Beek. Hij geeft een bevattelijk overzicht van Nederlandse en buitenlandse theologen in de laatste twee eeuwen. 

Hij begint met de Verlichting (Aufklärung) en een uitgebreide verhandeling over Immanuel Kant. Kant heeft de agenda voor de theologie gesteld en theologen hebben twee eeuwen lang geworsteld met de consequenties van zijn denken. Kuitert was de theoloog die
consequenties van de Verlichting op radicale wijze trok. Maar de Verlichting is een historisch fenomeen en is nu eenmaal voorbij, aldus Van de Beek. 

De schrijver, hoogleraar theologie aan de Vrije Universiteit te Amsterdam, behandelt niet alleen een bont palet van protestantse en katholieke theologen, maar ook stromingen als de bevrijdingstheologie, de feministische theologie, de procestheologie en een overzicht van het Eerste en Tweede Vaticaanse Concilie. 

Nieuw is het hoofdstuk 'De Verlichting voorbij', met theologen als A. Plantinga, A.E. McGrath, J. Milbank, S. Hauerwas en K. Bediako. In onze moderne, westerse cultuur is het spreken over God niet vanzelfsprekend meer. Van de Beek behandelt daarom die theologen die het de moeite vinden om God ter sprake te brengen. Gemeenschappelijk is hun bezig zijn met spreken over God in de traditie van het christelijk geloof. Terwijl de godsdienstwetenschappers zich alleen richten op de menselijke expressies van hun geloof,
omdat God niet wetenschappelijk toetsbaar is, behandelt Van de Beek theologen die zich in de klassieke zin met theologie bezig houden: met nadenken en spreken over God. Het resultaat is een toegankelijke introductie van de bekende en onbekende theologen. 

Hij spreekt in zijn slothoofdstuk van een nieuw theologisch tijdperk, in tweeërlei zin: einde van de overheersing van westerse theologen (toenemende inbreng uit Azië, Latijns-Amerika en Afrika) en einde van het paradigma van de Verlichting in de christelijke theologie. Dat maakt theologie tot een spannende zaak. Over God raakt de theologie niet uitgesproken, zeker niet nu nieuwe paradigma's zich aandienen en ook niet-westerse theologen hun verrassende bijdragen leveren. Voor wie zich snel wil oriënteren in de wereld van de moderne theologie, de belangrijkste stromingen en kopstukken, is dit boek een echte aanrader.

 


1. Reformatorisch Dagblad - 22 januari 2010 - www.refdag.nl

Theologie voorbij de Verlichting

Recensie door Jaco van der Knijff

Sinds het eind van de 18e eeuw wordt de agenda van de theologie bepaald door de verlichting, de filosofie waaraan vooral de naam van Kant verbonden is. De verlichting is kenmerkend geworden voor de westerse cultuur. En voor de theologie. Kuitert is daar de beste getuige van.

Maar of de verlichting ook in de 21e eeuw dominant zal blijven? Het lijkt erop dat dat tijdperk in de theologie voorbij is, stelt prof. dr. A. van de Beek in ”Van Kant tot Kuitert en verder”. Het zwaartepunt van het christendom is verschoven naar zuid en oost. Nieuwe perspectieven openden zich. Steeds meer theologen nemen afstand van de claims van de verlichting.

Vandaar dat de Amsterdamse hoogleraar zijn boek ”Van Kant tot Kuitert” uit 2006 –dat een bewerking was van ”Van Verlichting tot verduistering?” uit 1994/2000– heeft uitgebreid. In het nieuwe hoofdstuk ”De verlichting voorbij” komen vijf theologen aan het woord die na de verlichting een andere weg zoeken: de Amerikanen Alvin Plantinga en Stanley Hauerwas, de Engelsmannen Alister McGrath en John Milbank, en de Ghanees Kwame Bediako.

Van de Beeks boek biedt een introductie van de belangrijkste theologen van de voorbije twee eeuwen. Geen theologiegeschiedenis aan de hand van een vraagstelling, zoals Barth (1947), Berkhof (1985) en Dick Boer (1991) dat deden. Maar een theologisch portret van degenen die de discussies bepaalden.

Het zijn korte, grove maar rake portretten, op basis van de belangrijkste werken van de besproken auteurs. Als eerste kennismaking heel geschikt.

www.vergadering.nu