Nederlands Dagblad - 7 januari 2004

VARA bezoekt T.B. Joshua

door onze redacteur Aldwin Geluk

Een vrouw zit op haar knieën. handen in de lucht, tong uit haar mond. Ze gilt erbarmelijk, Iemand roept bezorgd uit: Laten we bidden!".
VARA documentairemaker Michiel van Erp (40) staat er wat verschrikt bij te kijken. Hij is in Lagos op bezoek bij de Nigenaanse profeet/gebedsgenezer T.B. Joshua. voor zijn nieuwe documentairereeks Op Avontuur die vandaag van start gaat. Van Erp onderscheidt zich daarin door zelf veelvuldig in beeld te komen en daarmee de hoofdpersoon van zijn eigen documentaires te worden.

In de eerste aflevering reist hij mee met een groep Nederlanders die bij Joshua genezing hoopt te vinden voor hun klachten. Vooraf brengt hij een bezoek aan Bart en Mickey Guyt uit Almere. Zij hopen dat Joshua hun huwelijk redt. Bart heeft namelijk een slecht inlevingsvermogen, vertelt hij, door een aan autisme verwante aandoening. Hij noemt haar soms 'een waardeloze vrouw'. Van Erp luistert beleefd. De gang van het echtpaar naar Joshua is hun laatste strohalm, de enige andere uitweg lijkt een scheiding.

Een andere vrouw die een belangrijke rol speelt is Moonbear Snijder. Zij hoopt genezing te vinden voor haar twee jaar oude zoontje, die met een ernstige spijsverteringsziekte kampt. Zij is ervan overtuigd dat God hem kan genezen. Van Erp slaat de spijker op z'n kop als hij haar vraagt of zij het zichzelf zal aanrekenen wanneer hij ondanks haar gang naar Nigeria niet geneest. Na een lange stilte zegt ze dat ze weliswaar zal weten dat het niet haar schuld is, maar dat het wel zo zal voelen.

De Nederlanders worden in Lagos ondergebracht op de nederzetting waar Joshua zijn genezingen doet. Ze worden om vier uur 's morgens gewekt, moeten dan urenlang videobanden met genezingen bekijken en als toeschouwer aanwezig zijn bij genezingen van anderen. De groep mag een keertje van de nederzetting af. Het blijft onduidelijk waarom precies, maar ze belanden uiteindelijk in een zwembad zonder water erin. Het blijkt een doopvont te zijn. De Joshua volgelingen zingen er geestelijke liederen. Van Erp lijkt het allemaal erg gezellig te vinden, vooral als de groep midden in de nacht al 'Our God is an awesome God' zingend in polonaise rondjes door het doopvont maakt. Juist door het ontbreken van duidend commentaar komt dit gebeuren nogal onwerkelijk over.

De genezingen van Joshua gaan gepaard met zeer heftige reacties. Herhaaldelijk zijn mensen te zien die op handen en knieën zitten en overgeven of hun ontlasting laten stromen. Bij een Nederlandse vrouw wordt in de naam van Jezus een boze geest uitgedreven. Joshua schreeuwt luidkeels 'Out, out!' (eruit, eruit), terwijl de vrouw op de grond kronkelt en dierlijk geschreeuw uitstoot. Met zijn ene hand maakt Joshua bezwerende gebaren, met de andere houdt hij de vrouw een microfoon voor, zodat iedereen haar kan horen.

Tijdens de genezingsdienst waarvoor de Nederlanders zijn ingeroosterd, moeten zij allemaal een papier ophouden met in het Engels hun kwalen. Moonbear Snijder krijgt te horen dat zij de man die haar heeft misbruikt, moet vergeven. Dan pas zal haar zoontje genezen. Bart Guyt moet uitspreken dat hij Jezus aanneemt en zijn zonden belijden. Dat is de sleutel tot een beter huwelijk.

Terug in Nederland gaat Van Erp nog even bij de Nederlanders langs. Bart en Mickey Guyt komen niet laaiend enthousiast over, maar er is wel iets veranderd. Zij mag hem weer aanraken, zonder dat hij protesteert. Ze vertelt dat zij in hun wittebroodsweken zitten en echt heel blij zijn. Het zoontje van Moonbear Snijder leeft nog, maar er is geen verbetering gekomen in zijn situatie. Hij is duidelijk nog heel ziek.

Hoewel Van Erp geen christen is, heeft hij zijn best gedaan het fenomeen Joshua zo objectief mogelijk in beeld te brengen. Of hem dat is gelukt, blijft de vraag voor ieder die niet zelf in Nigeria is geweest om het met eigen ogen te zien. Feit blijft dat de extreme uitingsvormen van Joshua's 'bediening' hoe ingetogen ook in beeld gebracht in Nederland eerder bevreemding en angst zullen opwekken dan het verlangen om ook door hem onder handen te worden genomen.